Przemysł 5.0 to koncepcja uzupełniająca Przemysł 4.0, kładąca nacisk na trzy priorytety: dobrostan pracownika, zrównoważony rozwój oraz odporność procesów produkcyjnych na zakłócenia. W przeciwieństwie do poprzedniej fazy, skoncentrowanej głównie na efektywności i automatyzacji, nowsze podejście stawia człowieka z powrotem w centrum decyzji produkcyjnych.

Koncepcję tę formalnie wprowadziła Komisja Europejska, opisując ją jako wizję przemysłu, która wykracza poza efektywność i produktywność jako jedyne cele, wzmacniając rolę i wkład przemysłu w społeczeństwo — szczegółowy raport na ten temat opublikowała Komisja Europejska.

Trzy główne priorytety Przemysłu 5.0

Człowiek w centrum (human-centricity)

Technologia ma wspierać pracownika, a nie go zastępować — decyzje produkcyjne uwzględniają potrzeby, bezpieczeństwo i rozwój kompetencji ludzi pracujących w zakładzie.

Zrównoważony rozwój

Produkcja ma być projektowana z uwzględnieniem ograniczeń środowiskowych, efektywności energetycznej i ograniczenia odpadów, a nie tylko maksymalizacji wolumenu.

Odporność (resilience)

Procesy produkcyjne powinny być zaprojektowane tak, by łatwiej radzić sobie z zakłóceniami — np. przerwami w łańcuchu dostaw czy nieoczekiwanymi zmianami popytu.

Czym różni się Przemysł 5.0 od Przemysłu 4.0?

Czwarta rewolucja przemysłowa skoncentrowana była głównie na automatyzacji, integracji danych i maksymalizacji efektywności za pomocą technologii takich jak IoT, big data i sztuczna inteligencja. Piąta faza nie odrzuca tych osiągnięć, lecz dodaje do nich nowy wymiar — patrzy na to, jak technologia wpływa na ludzi, środowisko i odporność całego systemu produkcyjnego, a nie tylko na wskaźniki wydajności.

• Przemysł 4.0: centralna rola technologii, maksymalizacja efektywności i automatyzacji.
• Przemysł 5.0: centralna rola człowieka, współpraca człowieka z maszyną, zrównoważony rozwój i odporność.

Wiele z technologii leżących u podstaw tej koncepcji opisaliśmy w artykule Czym jest Przemysł 4.0? Definicja i technologie.

Jak wygląda to w praktyce w zakładzie produkcyjnym?

W praktyce wdrożenie elementów Przemysłu 5.0 oznacza między innymi projektowanie systemów wspomagających pracę operatorów (np. interfejsy ułatwiające podejmowanie decyzji, a nie zastępujące człowieka), monitorowanie zużycia energii i materiałów w celu ograniczenia wpływu na środowisko, oraz budowanie elastycznych procesów, które łatwiej adaptują się do zmieniających się warunków rynkowych.

Jak TMS wspiera podejście zgodne z Przemysłem 5.0?

Platforma TMS udostępnia operatorom i kierownikom produkcji przejrzyste dashboardy, które wspierają podejmowanie decyzji, a nie automatyzują je całkowicie bez udziału człowieka. Dodatkowo, dzięki monitorowaniu zużycia energii i efektywności procesów, system pomaga zakładom realizować cele związane ze zrównoważonym rozwojem, jednocześnie zwiększając odporność produkcji poprzez szybsze wykrywanie i reagowanie na zakłócenia.

Podsumowanie

Przemysł 5.0 uzupełnia wcześniejszą koncepcję cyfryzacji produkcji o trzy nowe priorytety: dobrostan pracownika, zrównoważony rozwój i odporność procesów. Nie jest to odrzucenie automatyzacji i danych, a ich rozszerzenie o szerszy kontekst społeczny i środowiskowy.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)